Şantaj Suçu ve Cezası: Kapsamlı Rehber
- Av. Yasin Korkmaz
- 5 gün önce
- 3 dakikada okunur
Türk Ceza Hukuku uygulamasında şantaj suçu, sıklıkla tehdit ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarıyla karıştırılabilmektedir. Bu karmaşıklığı gidermek adına, İzmir Ceza Avukatı desteğiyle hazırlanan bu rehberde, suçun tüm unsurları ve yargılama süreçleri ele alınmıştır.
1. Şantaj Kavramının Tanımı
Şantaj suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun koyucu şantajı iki fıkra halinde tanımlamıştır:
Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlamaktır.
Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulmasıdır.
2. Şantaj Suçunun İşlenebileceği Kişiler (Mağdur)
Şantaj suçunun mağduru her gerçek kişi olabilir. Mağdurun, failin zorlaması veya tehdidi karşısında iradesi baskı altına alınan kişi olması gerekir. Yargıtay kararlarına göre, mağdurun tüzel kişi olması durumunda suçun mağduru, o tüzel kişiyi temsil eden gerçek kişilerdir.
3. Şantaj Suçunun Faili Olabilecek Kişiler
Şantaj suçunun faili herkes olabilir; suçun işlenmesi için failin özel bir sıfata sahip olması gerekmez. Ancak failin kamu görevlisi olması ve görevinin sağladığı nüfuzu kötüye kullanması durumunda, eylem irtikap suçunu oluşturabilir.
4. Şantaj Suçunun Fiil Unsuru
Suçun fiil unsuru, mağduru belirli bir davranışa "zorlamak" veya "tehdit etmek"tir.
Zorlama: Failin yasal bir hakkını veya yükümlülüğünü (örneğin icra takibi başlatma hakkı) haksız bir menfaat elde etmek için araç olarak kullanmasıdır.
Tehdit: Mağdurun şeref ve saygınlığına zarar verecek (örneğin müstehcen fotoğrafların yayılması) bir hususun açıklanacağı beyanıdır.
5. Sadece Hakkın Kullanılacağı İddiası Şantaj Suçuna Sebebiyet Verir mi ?
Sadece kanunun veya sair hukuki düzenlemelerin kendisine sağladığı hakkın fail tarafından kullanılacağının iddia edilmesi şantaj suçuna sebebiyet vermez. Kanunun kendisine sağladığı hakkın kötüye kullanılması ve menfaat sağlama amacı taşıması durumunda şantaj suçunun varlığından bahsedilebilir.
6. Şantaj Suçunda İçtima Hükümleri
Şantaj suçu işlenirken genellikle "Özel Hayatın Gizliliğini İhlal" (TCK 134) veya "Hakaret" (TCK 125) suçları da işlenmektedir. Bu durumda fail, her bir suçtan ayrı ayrı cezalandırılır. Aynı suç işleme kararıyla farklı zamanlarda aynı kişiye şantaj yapılması durumunda TCK 43 uyarınca "Zincirleme Suç" hükümleri uygulanır.
7. Şantaj Suçunun Cezası
TCK 107 uyarınca şantaj suçunun cezası 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıdır. Hapis ve para cezası birlikte uygulanır.
7.1 Şantaj Suçunda Ceza İndirimi
Failin geçmişi, sosyal ilişkileri ve yargılama sürecindeki pişmanlığı göz önünde bulundurularak TCK 62 uyarınca cezada 1/6 oranında takdiri indirim uygulanabilir.
7.2 Şantaj Suçunda Verilecek Cezanın Ertelenmesi
Hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya daha az ise, failin daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması şartıyla TCK 51 uyarınca ceza ertelenebilir.
7.3 Şantaj Suçunda Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması (HAGB)
Cezanın 2 yıl veya daha az olması ve sanığın kabul etmesi halinde, CMK 231 uyarınca HAGB kararı verilebilir. Bu durumda sanık 5 yıl denetim süresine tabi tutulur.
8. Şantaj Suçu Şikayete Tabi Bir Suç Mudur ?
Hayır. Şantaj suçu şikayete tabi değildir, re'sen soruşturulur. Mağdur şikayetinden vazgeçse dahi kamu davası devam eder.
9. Şantaj Suçunda Görevli Mahkeme ve Dava Zamanaşımı Süresi
Görevli Mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Dava Zamanaşımı: TCK 66/1-e uyarınca 8 yıldır.
Emsal Yargı Kararları
Yargıtay CGK, 2017/291 E.: Şantajın tamamlanması için tehdidin mağdura ulaşması yeterlidir; menfaatin elde edilmesi gerekmez.
Yargıtay 4. CD, 2013/35614 E.: "Elimde fotoğrafların var, görüşmezsen ailene gösteririm" sözleri şantaj suçunu oluşturur.
Yargıtay 6. CD, 2023/2220 E.: "Yarar" kavramı sadece maddi değil, cinsel veya manevi her türlü durumu kapsar.
Yargıtay 4. CD, 2014/7958 E.: Menfaat sağlama amacı ispatlanamazsa eylem şantaj değil, hakaret veya tehdit olabilir.
Bursa BAM 10. CD, 2023/820 E.: Talep edilen yarar failin zaten hakkı olan bir şeyse (zorlama unsuru yoksa) suç oluşmayabilir.
Yargıtay 12. CD, 2020/5201 E.: Borcun ödenmemesi halinde özel fotoğrafların ifşa edileceği tehdidi şantajdır.
Yargıtay 6. CD, 2023/13177 E.: Cinsel ilişkiye zorlamak amacıyla görüntü ifşası tehdidi şantaj suçudur.
Yargıtay 12. CD, 2022/5621 E.: Şantaj suçunda asli dava zamanaşımı süresi 8 yıldır.
Yargıtay 4. CD, 2014/6480 E.: Mesaj yoluyla "videonu yollarım" demek şantaj fiilini oluşturur.
Antalya BAM 4. CD, 2019/627 E.: Sosyal medyada müstehcen fotoğraf yayınlama tehdidiyle ilişkiyi sürdürmeye zorlama şantajdır.
Yargıtay 6. CD, 2023/3461 E.: Fotomontaj görüntülerle tehdit etmek şantaj suçunun tipik örneğidir.
Yargıtay 6. CD, 2023/3612 E.: Eski sevgilisini belirli bir işte çalışmaya zorlamak için fotoğraf ifşası tehdidi şantajdır.
Yargıtay 12. CD, 2019/10404 E.: Şantaj suçu şikayete tabi değildir, vazgeçme davayı düşürmez.
Yargıtay 12. CD, 2018/8625 E.: Para vermezse kayıtları yayacağını söylemek şantajdır; HAGB değerlendirilmelidir.
Yargıtay 6. CD, 2023/11906 E.: Şantaj, tehdit suçunun özel bir görünüm biçimidir.
Şantaj Suçu Savcılık Şikayet Dilekçesi
İZMİR CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
ŞİKAYETÇİ : (Ad Soyad)
ŞÜPHELİ : (Ad Soyad/Telefon No)
SUÇ : Şantaj (TCK m.107)
SUÇ TARİHİ :
AÇIKLAMALAR: Şüpheli, ekte sunduğum WhatsApp ekran görüntülerinden de anlaşılacağı üzere, kendisine 10.000 TL ödeme yapmadığım takdirde özel hayatıma ilişkin görüntüleri sosyal medyada paylaşacağını belirterek beni tehdit etmektedir.
.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Şüphelinin cezalandırılması için kamu davası açılmasını talep ederim......../........./.............
Şikayetçi
Ad Soyad
Yorumlar