Çekişmeli Boşanma Davası Anlaşmalı Boşanma Davasına Nasıl Döner?

Çekişmeli boşanma davası anlaşmalı boşanma davasına nasıl döner? Çekişmeli boşanma davası, yargılamanın her aşamasında tarafların irade birliğine varması ve bir "Anlaşmalı Boşanma Protokolü" sunmasıyla anlaşmalı boşanma davasına dönüşebilir. Bu süreç, Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 166/3. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) ilgili hükümleri çerçevesinde şekillenmektedir.

1. Anlaşmalı Boşanmaya Dönüşümün Temel Şartları

Çekişmeli olarak başlayan bir davanın anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanabilmesi için tarafların boşanma, boşanmanın mali sonuçları (nafaka, tazminat), velayet ve kişisel ilişki gibi tüm fer'î konularda tam bir mutabakata varmış olmaları gerekir. Bu mutabakatın, her iki tarafın veya vekillerinin imzasını taşıyan bir protokol ile mahkemeye sunulması zorunludur.

2.Çekişmeli Boşanma Davası Anlaşmalı Boşanma Davasına Nasıl Döner?

Yargıtay kararları, bu dönüşümün sadece ilk derece mahkemesinde değil, istinaf ve temyiz aşamalarında da mümkün olduğunu açıkça ortaya koymaktadır:

• İstinaf Aşamasında: Taraflar istinaf kanun yoluna başvurduktan sonra bir protokol sunarak davanın anlaşmalıya dönüştürülmesini talep edebilirler. Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak dosyanın protokol uyarınca işlem yapılması için geri gönderilmesine karar verebilir (Yargıtay 2. HD., 05.07.2023, 2023/451 E., 2023/3740  K.).

  
  

• Temyiz Aşamasında: Dosya Yargıtay incelemesindeyken sunulan protokoller de geçerli kabul edilmektedir. Yargıtay, bu durumda hükmü bozarak tarafların bizzat dinlenmesi ve protokol uyarınca karar verilmesi için dosyayı ilgili mahkemeye iade etmektedir (Yargıtay 2. HD., 22.02.2024, 2023/3827 E., 2024/1147  K.).

  
  

3. Tarafların Bizzat Dinlenilmesi Zorunluluğu

Dava çekişmeliden anlaşmalıya dönse dahi, hâkimin tarafları bizzat huzurunda dinlemesi yasal bir zorunluluktur. Protokolün tarafların özgür iradesiyle imzalandığının ve şartların uygunluğunun tespiti için kimlik tespiti yapılarak beyanların alınması gerekir (Yargıtay 2. HD., 18.04.2024, 2023/6656 E., 2024/2566  K.).

4. İzmir Avukat ve Hukuki Destek

Boşanma süreçlerinde hak kayıplarının önlenmesi ve protokolün usulüne uygun hazırlanması için profesyonel destek almak kritiktir. Özellikle İzmir Boşanma Avukatı arayışında olan taraflar için, çekişmeli davanın anlaşmalıya evrilmesi sürecinde protokolün infaz edilebilir şekilde kaleme alınması ve mahkeme onayından geçirilmesi teknik bir uzmanlık gerektirir.

Önemli Yargı Kararları

Aşağıda, çekişmeli boşanma davasının anlaşmalı boşanmaya dönüşme sürecini açıklayan 15 adet güncel Yargıtay kararı yer almaktadır:

1. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 05.07.2023, 2023/451 E., 2023/3740  K.: İstinaf aşamasında sunulan protokol ile davanın anlaşmalı boşanma olarak görülmesi gerektiği, tarafların bizzat dinlenmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

2. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 22.02.2024, 2023/3827 E., 2024/1147  K.: Temyiz aşamasında sunulan ve asılların imzasını taşıyan protokolün, taraflar duruşmaya çağrılıp beyanları alınmak suretiyle karara bağlanması için hükmün bozulması gerektiği belirtilmiştir.

3. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 21.02.2023, 2022/10099 E., 2023/661  K.: Temyiz aşamasında sunulan protokolün boşanma, mali sonuçlar ve velayet konularında anlaşma sağladığı tespit edilerek, beyanların alınması için dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

4. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 26.03.2024, 2023/2068 E., 2024/2087  K.: Taraf vekillerinin temyiz aşamasında sunduğu protokol doğrultusunda davanın anlaşmalı boşanma olarak devam etmesi gerektiği vurgulanmıştır.

5. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 25.04.2024, 2024/2881 E., 2024/2887  K.: Yargılama safahatinde imzalanan protokolün mahkemece aynen tasdikine ve anlaşmalı boşanmaya karar verilmesinin usule uygun olduğu onanmıştır.

6. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.10.2024, 2024/2749 E., 2024/7405  K.: Temyiz dilekçelerinden sonra sunulan protokolün, tarafların bizzat dinlenmesi şartıyla hükme esas alınması gerektiği ifade edilmiştir.

7. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 27.05.2024, 2024/4218 E., 2024/3885  K.: Temyiz aşamasında sunulan protokol hükümleri dikkate alınarak karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılmıştır.

8. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 18.04.2024, 2023/6656 E., 2024/2566  K.: Protokolde tarafların imzası olsa dahi, kimlik tespiti yapılarak duruşmada beyanlarının alınmasının zorunlu olduğu vurgulanmıştır.

9. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 20.11.2024, 2024/899 E., 2024/8866  K.: Temyiz aşamasında sunulan protokolün boşanmanın fer'î hükümlerini düzenlediği, bu doğrultuda karar verilmesi için dosyanın iadesine karar verilmiştir.

10. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 15.03.2023, 2023/2087 E., 2023/1070  K.: Temyiz aşamasında sunulan protokole karşı diğer tarafın itiraz etmemesi durumunda, protokol hükümleri uyarınca işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir.

11. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 12.12.2023, 2023/2375 E., 2023/6115  K.: Boşanma hükmü kesinleşmiş olsa dahi, fer'î sonuçlar (nafaka, tazminat) için temyiz aşamasında sunulan protokolün dikkate alınması gerektiği hükmedilmiştir.

12. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.06.2024, 2023/5885 E., 2024/4221  K.: Temyiz aşamasında sunulan "Mal Rejiminden Kaynaklanan Edinilmiş Malların Tasfiyesi Protokolü"nün boşanmanın fer'îleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

13. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 14.06.2023, 2023/495 E., 2023/3162  K.: Çekişmeli davanın temyiz aşamasında protokol ibrazı yoluyla anlaşmalı boşanma prosedürüne dönüştürülmesinin mümkün olduğu teyit edilmiştir.

14. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 02.12.2024, 2024/1834 E., 2024/9364  K.: Temyiz incelemesi sırasında sunulan "Anlaşma ve Sulh Protokolü" uyarınca tarafların bizzat dinlenerek karar verilmesi için hüküm bozulmuştur.

15. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 11.12.2024, 2024/9363 E., 2024/9861  K.: Temyiz aşamasında sunulan protokolün ziynet, eşya ve mal tasfiyesi gibi konuları da içermesi durumunda, bu irade beyanının mahkemece değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.