Sözleşmeli Er Sözleşme Uzatmak İstemediğine Dair Dilekçe Verdikten Sonra Tekrar Sözleşme Talebinde Bulunabilir Mi ?

1. 1. Sözleşme Yenileme Talebi ve İdarenin Takdir Yetkisi Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yapan sözleşmeli personelin (er, erbaş, subay veya astsubay) sözleşme yenileme süreci, ilgili mevzuat ve idarenin takdir yetkisi çerçevesinde şekillenmektedir. Yargı kararları, idarenin sözleşme yenileme konusunda geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunu, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğunu vurgulamaktadır (Danıştay 12. Daire, 2022/3750 E. ).

   
   

   • Dilekçelerin İşleme Alınma Zorunluluğu: İdare, personelin sunduğu sözleşme uzatma dilekçelerini 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun uyarınca işleme almak zorundadır. Personelin sunduğu dilekçelerin işleme alınmayarak iade edilmesi hukuka aykırı bulunmuştur (Danıştay 12. Daire, 2019/3025 E. ).

     
     

   • Yenileme Talebinin Reddi: İdare; personel ihtiyacı, disiplin durumu, sicil notu ve hizmet safahatı gibi kriterleri değerlendirerek sözleşmeyi yenilememe kararı alabilir. Özellikle "personel sıkıntısı olan bir dönemde önce yenilememe dilekçesi verip sonra vazgeçen" personelin bu davranışı, disiplin ve moral seviyesini olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle idarenin takdir yetkisi kapsamında reddedilebilmektedir (Danıştay 12. Daire, 2020/263 E. ).

     
     

   2. Sözleşme Bitmeden Verilen İkinci Dilekçenin Hukuki Durumu Sözleşme süresi dolmadan önce personelin irade beyanını değiştirmesi (önce uzatmama, sonra uzatma talebi) durumunda yargı, süreler kaçırıldığı takdirde idarenin ilk beyanı esas almasını hukuka uygun bulabilmektedir. Süresi içerisinde yapılan ikinci bir irade açıklayan dilekçe ile yenileme talebi verilmesi hukuken mümkündür.

   
   

   • Süre Şartı ve İrade Beyanı: Danıştay 12. Dairesi'nin 2019/4909 E. sayılı kararında; sözleşme bitiminden önce "yenilemek istemediğini" bildiren, ancak daha sonra sözleşme fiilen bitmeden (BİMER üzerinden) "yenileme talebinde" bulunan personelin bu talebi, mevzuatta öngörülen sürelerin geçirilmiş olması ve ilk irade beyanının netliği nedeniyle reddedilmiş ve bu işlem hukuka uygun bulunmuştur.

     
     

   3. Dava Açma Hakkı ve Yargısal Denetim Sözleşmesi yenilenmeyen veya ikinci dilekçesi reddedilen personelin idari yargıda dava açma hakkı mevcuttur.

   
   

   • İptal Davası: Sözleşmenin yenilenmemesi veya ilişiğin kesilmesi işlemine karşı, işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir. Yargı, idarenin takdir yetkisini "somut ve hukuken kabul edilebilir gerekçelere" dayandırıp dayandırmadığını denetler.

     
     

   • Hukuka Aykırılık Kriterleri: Eğer idarenin red kararı somut bir belgeye, disiplin soruşturmasına veya geçerli bir personel ihtiyacı değerlendirmesine dayanmıyorsa (örneğin sadece duyumlara veya beraatle sonuçlanmış yargılamalara dayanıyorsa), mahkemeler işlemi iptal edebilmekte ve personelin yoksun kaldığı özlük haklarının ödenmesine karar verebilmektedir (Danıştay 12. Daire, 2020/4178 E. ; 2020/4135 E. ).

   
   

   4. İkincil Kaynaklar ve Ek Bağlam İkincil kaynak niteliğindeki kararlar, sözleşmeli personel rejimine dair şu ek bilgileri sağlamaktadır:

   
   

   • Mevzuat Süreleri: Sözleşmeli subay ve astsubay yönetmeliklerine göre (sözleşmeli erler için benzerlik teşkil edebilir), yenileme talebinin sözleşme bitiminden 6 ay önce başlatılması ve en geç 3 ay önce yazılı bildirimde bulunulması gerektiği belirtilmektedir. Bu sürelerin geçirilmesi, talebin reddi için yasal bir gerekçe oluşturabilmektedir. (AYM, 2013/9705 ; Danıştay 12. Daire, 2019/2480 E. )

     
     

   • Güvenlik Soruşturması: Sözleşme yenileme aşamasında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması idare için bir red gerekçesidir; ancak bu olumsuzluğun somut verilere dayanması şarttır. (Danıştay 12. Daire, 2020/3576 E. )

     
     

   • Haklı Beklenti: Uzun süre kesintisiz olarak sözleşmesi yenilenen personelin, idarenin somut bir gerekçe sunmaksızın sözleşmeyi yenilememesi durumunda "haklı beklenti" ilkesi kapsamında yargı korumasından faydalanabileceği değerlendirilmektedir. (Danıştay İDDK, 2021/29 E.)

     
     

   Sonuç: Sözleşme bitmeden önce verilen ikinci dilekçenin kabulü idarenin takdirindedir ve idare, disiplin veya süre aşımı gerekçeleriyle bu talebi reddedebilir. Ancak bu red işleminin somut gerekçelere dayanması zorunlu olup, aksi durumda açılacak bir iptal davası ile işlemin yargıdan dönmesi mümkündür. İdare hukuku alanında çalışan bir avukattan hukuki yardım alınması tavsiye olunur.

İptal Davası Avukatlık Ücretleri Ne Kadardır ?

İzmir Barosunun tavsiye niteliğinde ücret tarifesine göre: 192.000 TL

AAÜT göre asgari alınabilecek ücret : 40.000 TL

Korkmaz Hukuk Bürosu