Savcılığa Şikayet Nasıl Yapılır?

Yazımızda sizlere savcılığa şikayet nasıl yapılır, şikayet hakkı nedir vb. sorularınızı detaylı olarak cevaplayacak, emsal Yargıtay kararları ile örneklendireceğiz.

1. Şikâyet Hakkı

Şikâyet hakkı, soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun iradesine bırakılmış suçlarda, suçtan zarar gören kişinin bu hakkını yetkili makamlara bildirmesidir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 131/1. maddesi uyarınca, kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenenler hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması mağdurun şikâyetine bağlıdır (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 08.01.2026, 2025/10710 E., 2026/870 K.). Şikâyet hakkının kullanılması, kişilerin veya kamu görevlilerinin yasaya uygun davranmadıkları iddiasıyla idare veya yargı makamlarınca denetlenmelerine olanak sağlayan anayasal bir haktır. Anayasa’nın 74. maddesi ve TCK’nın 26. maddesi kapsamında, yasal bir hakkın kullanılması nedeniyle kişi cezalandırılamaz (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 19.11.2025, 2023/11262 E., 2025/18612 K.). Şikâyet hakkının hukuki niteliği ve kullanımı süreçlerinde bir İzmir Ceza Avukatı desteği almak, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından kritik önem taşımaktadır.

2. Savcılığa Şikayet Nasıl Yapılır?

Şikâyet hakkı, kural olarak adli makamlara (Cumhuriyet Başsavcılığı'na veya savcılığa gönderilmek üzere kolluk kuvvetlerine) yöneltilir. Ancak yargı kararları, bu hakkın idari makamlara sunulan dilekçelerle de kullanılabileceğini göstermektedir. Örneğin, bir belediye başkanlığına yazılan ve kamu görevlisinin hukuka aykırı davrandığı iddiasını içeren dilekçe, şikâyet hakkı kapsamında değerlendirilmiştir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 19.11.2025, 2023/11262 E., 2025/18612 K.). Şikâyet hakkı Cumhuriyet Savcısı veya hâkim huzurunda da sözlü veya yazılı olarak kullanılabilmektedir (Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 30.10.2018, 2018/6021 E., 2018/13813 K.).

3. Şikâyet Hakkının Kullanılmasında Hak Düşürücü Süre

Şikâyet hakkının kullanılması belirli bir süreye tabi tutulmuştur. Suçun niteliğine göre bu süre değişmektedir. Bu süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden itibaren başlamaktadır.

4. Şikâyetten Vazgeçme

Şikâyetten vazgeçme, şikâyetçinin daha önce yapmış olduğu şikâyetinden feragat etmesidir. Vazgeçme, dönülemez nitelikte bir yargılama işlemidir ve geçerli olabilmesi için özgür irade ürünü, açık ve kesin olması gerekir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.12.2014, 2013/42439 E., 2014/36503 K.). Şikâyetten vazgeçmeden dönülmesi hukuken mümkün değildir; müşteki duruşmada önce şikâyetçi olmadığını beyan edip aynı duruşmada daha sonra şikâyetçi olduğunu belirtse dahi, ilk vazgeçme beyanı geçerliliğini korur (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 21.11.2023, 2023/13143 E., 2023/24317 K.). Ancak vazgeçme dilekçesinin baskı veya irade fesadı altında verildiğinin ispatlanması durumunda, vazgeçme geçersiz sayılabilir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.12.2014, 2013/42439 E., 2014/36503 K.).

5. Şikâyetten Vazgeçme, Soruşturma ve Kovuşturma Sürecini Nasıl Etkiler?

Şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme, soruşturma ve kovuşturma şartını ortadan kaldırır. TCK m.73/4 uyarınca, kovuşturma yapılabilmesi şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür. Bu durum 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 223/8. maddesi gereğince "düşme kararı" verilmesini gerektirir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 21.02.2023, 2023/277 E., 2023/12591 K.). Vazgeçme, hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada, hatta temyiz aşamasında dahi sonuç doğurur (Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 23.10.2019, 2018/2399 E., 2019/15162 K.; Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 22.01.2019, 2018/2581 E., 2019/1837 K.).

Vazgeçmenin etkisiyle ilgili diğer önemli kararlar şunlardır:

• Yerel mahkemece vazgeçmeye rağmen mahkûmiyet verilmesi durumunda, Yargıtay kanun yararına bozma yoluyla davanın düşmesine karar verebilmektedir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 09.10.2023, 2023/12877 E., 2023/22180 K.; Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.06.2024, 2024/4296 E., 2024/8583 K.).

• Soruşturma aşamasında yapılan vazgeçme, dava açılmasını engelleyerek kovuşturma şartının yokluğu nedeniyle düşme sonucunu doğurur (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 03.02.2025, 2024/11760 E., 2025/1661 K.).

• Mağdurun hükümden sonra şikâyetinden vazgeçmesi halinde, sanığın kabulü de saptanarak davanın düşmesi değerlendirilmelidir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 07.06.2022, 2022/3658 E., 2022/14432 K.; Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 04.11.2019, 2019/12143 E., 2019/19583 K.).

6. Sanığın Şikâyetten Vazgeçmeyi Kabul Etmemesi

TCK m.73/6 uyarınca, kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez. Bu hüküm gereği, şikâyetten vazgeçmenin hukuki sonuç doğurabilmesi için sanığın bu vazgeçmeyi kabul etmesi şarttır (Yargıtay 23. Ceza Dairesi, 22.02.2016, 2015/5395 E., 2016/1729 K.). Vazgeçme, iki taraflı bir hukuki işlem niteliğindedir; sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılamaya devam olunur ve toplanan delillere göre bir hüküm kurulur (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 12.10.2015, 2015/4783 E., 2015/29833 K.; Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 25.04.2016, 2016/217 E., 2016/8619 K.).

Sanığın kabulüne ilişkin usulî zorunluluklar yargı kararlarında şu şekilde detaylandırılmıştır:

• Mahkemece sanığa vazgeçmeyi kabul edip etmediği sorulmadan düşme kararı verilmesi bozma nedenidir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 01.07.2022, 2020/22324 E., 2022/16542 K.; Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 12.06.2014, 2014/25464 E., 2014/21431 K.).

• Sanığın vazgeçmeyi kabul etmemesi halinde, suçun sübut bulması durumunda mahkûmiyetine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır (Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 25.04.2016, 2016/217 E., 2016/8619 K.).

• Sanığa vazgeçmeyi kabul edip etmediği sorulmalı, sanık kabul ederse düşme kararı verilmeli, kabul etmezse yargılamaya devam edilmelidir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 05.06.2023, 2021/12096 E., 2023/19359 K.; Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 08.05.2023, 2021/11267 E., 2023/17988 K.).

• Sanığın annesine yönelik hakaret suçunda vazgeçmenin sanığa sorulmaması usul hatası olarak kabul edilmiştir (Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 05.12.2023, 2021/14126 E., 2023/25179 K.).

• Mağdurun duruşmada vazgeçmesi karşısında sanığın iradesi saptanmadan verilen düşme kararları Yargıtay tarafından bozulmaktadır (Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 18.12.2023, 2023/4439 E., 2023/15341 K.; Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 25.10.2018, 2018/144 E., 2018/16107 K.).

• Hüküm kurulduktan sonra gelen vazgeçme dilekçeleri üzerine sanığın duruşmaya çağrılarak veya istinabe yoluyla vazgeçmeyi kabul edip etmediği sorulmalıdır (Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 16.10.2012, 2011/34 E., 2012/43816 K.).

• Sanıklar vazgeçmeyi açıkça kabul etmediklerini beyan ederlerse, mahkûmiyet yerine davanın düşürülmesine karar verilmesi de bozma gerekçesidir (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, 05.11.2013, 2013/12561 E., 2013/16790 K.).