Kasten Yaralama Suçu ve Cezası (TCK 86-87)

Kasten Yaralama Suçu ve Cezası

Kasten yaralama suçu, Türk hukuk sisteminde vücut dokunulmazlığına karşı işlenen en yaygın suç tiplerinden biridir. Bu makalede, kasten yaralama suçunun unsurları, cezası, nitelikli halleri ve yargılama sürecine dair merak edilen tüm detayları İzmir Ceza Avukatı perspektifiyle inceleyeceğiz.

1. Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Kasten yaralama, bir kimsenin vücuduna acı verilmesi, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olunmasıdır. Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 86 uyarınca, bu eylemi bilerek ve isteyerek gerçekleştiren kişi cezalandırılır.

2. Kasten Yaralama Suçunun Unsurları

2.1. Maddi Unsur (Fail, Mağdur, Fiil)

• Fail ve Mağdur: Herkes bu suçun faili veya mağduru olabilir. Ancak suçun üstsoy, altsoy, eş veya kamu görevlisine karşı işlenmesi cezayı artıran nedenlerdir.

• Fiil: Mağdurun vücuduna acı veren, sağlığını bozan veya algılama yeteneğini etkileyen her türlü fiziksel temas veya dış etken (tokat atma, bıçakla yaralama, darp vb.) fiil unsurunu oluşturur.

  
  

2.2. Manevi Unsur (Kastın Varlığı)

Failin, gerçekleştirdiği hareketin yaralama neticesini doğuracağını bilmesi ve bu neticeyi istemesi gerekir. Olası kast durumunda da (neticeyi öngörüp kabullenme) kasten yaralama suçu oluşabilir.

3. TCK’da Kasten Yaralama Suçunun İşlenme Biçimleri

3.1. Kasten Yaralama – TCK 86

• Temel Hal (86/1): 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülür.

• Basit Tıbbi Müdahale (BTM) ile Giderilebilir Hal (86/2): Yaralamanın etkisi hafifse, mağdurun şikayeti üzerine 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmolunur.

• Nitelikli Haller (86/3): Suçun silahla, kamu görevlisine karşı, üstsoy/altsoya karşı veya canavarca hisle işlenmesi durumunda ceza yarı oranında artırılır ve şikayet aranmaz.

  
  

3.2. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama – TCK 87

Fiil kasten işlenmiş olsa da, ortaya çıkan netice failin kastettiğinden daha ağırsa (kemik kırılması, yüzde sabit iz, organ işlevinin yitirilmesi, hayati tehlike) TCK 87 uyarınca daha ağır cezalar uygulanır.

3.3. İhmali Davranışla Kasten Yaralama (TCK 88)

Kişinin icra etmesi gereken bir yükümlülüğü yerine getirmeyerek (örneğin bir hastaya bakmayarak) yaralanmaya neden olması durumunda cezada indirim yapılarak hüküm kurulur.

4. Kasten Yaralama Suçunun Özel Görünüş Şekilleri

• Teşebbüs: Fail yaralama kastıyla harekete geçmiş ancak elinde olmayan nedenlerle netice gerçekleşmemişse teşebbüs hükümleri uygulanır.

• İştirak: Suçun birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi durumunda her bir fail fiil üzerindeki hakimiyetine göre sorumlu olur.

• İçtima: Bir fiil ile birden fazla kişinin yaralanması veya bir fiilin hem yaralama hem başka bir suçu oluşturması durumunda içtima hükümleri değerlendirilir.

• 
  

5. Kasten Yaralama Suçunda Haksız Tahrik ve Meşru Müdafaa

• Meşru Müdafaa (TCK 25/1): Kendisine veya başkasına yönelmiş haksız bir saldırıyı defetmek zorunluluğuyla işlenen yaralama fiili cezalandırılmaz.

• Haksız Tahrik (TCK 29): Mağdurdan gelen haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suçun işlenmesi halinde cezada indirim yapılır.

  
  

6. Soruşturma ve Yargılama Süreci

• Şikâyet: BTM ile giderilebilir basit yaralamalar şikayete tabidir (6 ay içinde). Silahla işlenen veya nitelikli haller şikayete tabi değildir.

• Uzlaşma: Şikayete tabi kasten yaralama suçları uzlaşma kapsamındadır.

• Zamanaşımı: Basit kasten yaralama suçunda dava zamanaşımı genellikle 8 yıldır.

• Görevli Mahkeme: Kasten yaralama suçlarında kural olarak Asliye Ceza Mahkemeleri görevlidir; ancak neticesi sebebiyle ölüm meydana gelmişse veya öldürmeye teşebbüs söz konusuysa Ağır Ceza Mahkemesi görev yapar.

• HAGB: Şartları oluşmuşsa (cezanın 2 yıl veya altında olması, sabıkasızlık vb.) Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması kararı verilebilir.

  
  

7. Kasten Öldürmeye Teşebbüs ve Kasten Yaralama Ayrımı

Yargıtay, bu iki suçu ayırt ederken şu kriterlere bakar:

1. Kullanılan aracın öldürmeye elverişliliği.

2. Darbe sayısı ve şiddeti.

3. Hedef alınan vücut bölgesinin hayati önemi.

4. Failin eylemine kendiliğinden mi yoksa engel bir nedenle mi son verdiği.

Kasten Yaralama Suçu Emsal Yargıtay Kararları

1. Öldürmeye Teşebbüs ve Yaralama Ayrımı Kriterleri

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2017/364, K.2020/465 : Bu kararda Yargıtay, failin kastının öldürmeye mi yoksa yaralamaya mı yönelik olduğunun belirlenmesinde; taraflar arasındaki husumetin derecesi, kullanılan aracın öldürmeye elverişliliği, darbe sayısı ve şiddeti, darbe yerlerinin hayati önemi ve failin eylemine kendiliğinden mi yoksa engel bir nedenle mi son verdiği kriterlerini esas almıştır. Ayrıca olayda ilk haksız hareketin kimden geldiği belirlenemiyorsa sanık lehine "haksız tahrik" indirimi uygulanması gerektiği hatırlatılmıştır.

2. Basit Yaralamada Uzlaşma ve Suç Vasfı Değişimi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/5201, K.2023/5397 : Başlangıçta "silahla yaralama" iddiasıyla açılan davada, mahkeme silahın kullanıldığını ispatlayamazsa suç TCK 86/2 kapsamındaki "Basit Yaralama"ya dönüşür. Bu durumda suç şikayete ve uzlaşmaya tabi hale gelir. Yargıtay, bu gibi durumlarda uzlaştırma işlemleri yapılmadan mahkumiyet kararı verilmesini hukuka aykırı bulmuştur.

3. Tabure ile Yaralama ve Şikayetten Vazgeçme

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/7482, K.2023/7461 : Olayda sanığın mağdura "tabure" ile vurması, TCK 6. madde uyarınca "silahla işlenmiş yaralama" olarak kabul edilmiştir. Suç silahla işlendiği için TCK 86/3-e uyarınca şikayete tabi değildir. Bu nedenle mağdur duruşmada şikayetinden vazgeçse dahi kamu davası düşmez, yargılamaya devam edilir.

4. Sopanın Silah Sayılması ve İştirak

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E.2016/3276, K.2016/19284 : Mağdurun tutarlı beyanları ve adli raporla doğrulanan yaralanmalar ışığında, sanığın eyleme iştirak ettiği sabit görülmüştür. Ayrıca kullanılan "sopa" silahtan sayıldığı için suçun takibi şikayete bağlı değildir. Mahkemenin şikayet yokluğu nedeniyle verdiği düşme kararı bu gerekçeyle bozulmuştur.

5. Boru ile Yaralamada Kamu Davasının Niteliği

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E.2012/37404, K.2013/32692 : Sanığın mağduru "demir boru" ile yaralaması, TCK 6/1-f-4 maddesi uyarınca silahla kasten yaralama suçunu oluşturur. Bu suçun kovuşturulması şikayete tabi olmadığından, mahkemenin "şikayetten vazgeçme" nedeniyle davayı düşürmesi yasaya aykırı bulunmuştur.

6. Karın Bölgesine Bıçak Darbesi ve Kastın Yoğunluğu

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2013/1470, K.2014/4736 : Karşılıklı kavgada sanığın bıçakla mağdurun karın bölgesine (batına nafiz) vurarak organ işlev kaybına ve hayati tehlikeye neden olması durumunda; darbe yerleri ve şiddeti dikkate alındığında eylemin "kasten öldürmeye teşebbüs" olarak nitelendirilmesi gerektiği, sadece "yaralama" denilerek az ceza verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

7. Bakkal Rekabeti ve Haksız Tahrik Dengesi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2017/1837, K.2018/1225: Aynı mahalledeki iki bakkal arasındaki rekabetten doğan kavgada, sanığın mağduru bıçakla hayati tehlike geçirecek şekilde yaralaması olayında; ilk haksız hareketin kimden geldiği tam tespit edilemiyorsa, "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereği sanık lehine asgari oranda (1/4) haksız tahrik indirimi yapılması gerektiği belirtilmiştir.

8. Hayati Bölgeye Çoklu Darbe ve Teşebbüs Sınırı

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2012/5785, K.2013/1271 : Sanığın mağdurun göğüs ve batın bölgesine toplam 4 bıçak darbesi vurduğu olayda, eylem "öldürmeye teşebbüs" olarak kabul edilmiştir. Ancak ceza tayin edilirken TCK 35. maddedeki alt ve üst sınırlar arasında, meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre makul bir denge kurulması gerektiği vurgulanmıştır.

9. Kardeşe Karşı Taş ve Tahta ile Yaralama

Yargıtay 3. Ceza Dairesi, E.2019/9719, K.2019/17479 : Kardeş olan sanıkların birbirlerini "taş ve tahta" (silah sayılan araçlar) ile yaralamaları durumunda, eylem TCK 86/3-a (akrabaya karşı) ve 86/3-e (silahla) bentlerini ihlal eder. Bu durumda suç şikayete tabi değildir ve uzlaşma kapsamında kalmaz.

10. Zamanaşımı ve HAGB Denetim Süresi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2024/515, K.2024/1224 : Silahla basit yaralama suçunda (TCK 86/2, 86/3-e) olağan dava zamanaşımı 8 yıldır. HAGB kararı verildikten sonra denetim süresinde zamanaşımı durur. Ancak denetim süresi bittikten veya yeni suç işlendikten sonra süre tekrar işler. Bu kararda, suç tarihinden itibaren durma süreleri de eklenince 8 yıllık sürenin dolduğu anlaşıldığından davanın düşmesine karar verilmiştir.

11. İştirak Halinde Yaralama ve Ortak Hakimiyet

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2024/1122, K.2024/1209 : Birkaç kişinin mağduru kovaladığı ve içlerinden birinin camı kırarak mağdurun gözünde işlev kaybına neden olduğu olayda; tüm sanıkların eylem birliği içinde olduğu ve fiil üzerinde ortak hakimiyet kurdukları kabul edilerek, her birinin "fail" olarak ağırlaşmış yaralamadan sorumlu tutulması gerektiği belirtilmiştir.

12. Av Tüfeği ile Ateş Etme ve Öldürme Kastı

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2023/5258, K.2023/7689 : Husumetli tarafların inşaat alanındaki kavgasında sanığın av tüfeğiyle ateş ederek hayati tehlike yaratması, "kasten öldürmeye teşebbüs" olarak nitelendirilmiştir. Sanığın olay yerine hazırlıklı (silahlı) gelmesi nedeniyle "meşru müdafaa" veya "haksız tahrik" iddiaları reddedilmiştir.

13. Beş Bıçak Darbesi ve Teşebbüs İndirimi

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2016/1734, K.2017/3389 : Mağdurun hayati bölgelerine 5 adet bıçak darbesi vurulması durumunda, teşebbüs indirimi yapılırken (TCK 35) meydana gelen tehlikenin büyüklüğü nedeniyle alt sınırdan uzaklaşılarak daha ağır bir ceza belirlenmesi gerektiği hatırlatılmıştır.

14. Yüzde Sabit İz ve Temel Ceza Tayini

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E.2017/795, K.2018/309 : Eylem basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek olsa bile, eğer "yüzde sabit iz" bırakmışsa, temel ceza TCK 86/2'den değil, TCK 86/1'den (1-3 yıl hapis) belirlenmelidir. Bu, suçun neticesi sebebiyle ağırlaşmış halinin bir sonucudur.

15. Birden Fazla Nitelikli Halin Varlığı

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, E.2022/15121, K.2023/2041 : Bir eylemle mağdurda hem kemik kırığı hem hayati tehlike hem de organ işlev kaybı oluşmuşsa; sanığa her biri için ayrı ayrı ceza verilmez. TCK 87. madde uyarınca sadece en ağır cezayı gerektiren sonuçtan (bu olayda organ işlev kaybı) dolayı bir kez ceza verilir.

Korkmaz Hukuk Bürosu